Dom modlitwy menonitów w Nowym Wymyślu w gminie Gąbin po rewaloryzacji jest otwarty dla zwiedzających. Od soboty 14 listopada 2026 r. obiekt można zwiedzać od wtorku do niedzieli w godz. 11.00–15.00, ostatnie wejście o godz. 14.30. Wstęp jest wolny. Informację przekazał Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego.
Zabytek z 1864 roku
Ceglany budynek na kamiennej podmurówce wzniesiono w 1864 r. z materiałów, które przekazał menonitom najbogatszy mieszkaniec Wymyśla, Michael Loter. W czasie I wojny światowej świątynię zniszczyły i częściowo rozebrały wojska niemieckie, a konstrukcję dachu wykorzystano do wzmocnienia okopów. Dzięki pomocy menonitów z USA kościół odremontowano w 1924 r.
Po II wojnie światowej w budynku mieścił się m.in. Klub Ruchu z salą kinową, a na początku lat 90. magazyn Herbapolu. W 2022 r. gmina Gąbin przekazała zabytek w darowiźnie samorządowi Mazowsza. W 2023 i 2025 r. samorząd pozyskał sąsiednie nieruchomości, które zapewniły dojazd do obiektu.
Co zrobiono podczas remontu
Prace konserwatorskie i budowlane trwały od 2025 r. Odtworzono dach, stropy, stolarkę okienną i drzwiową oraz elewację. Budynek ocieplono, wzmocniono jego konstrukcję i wyposażono w instalacje ogrzewania, klimatyzacji i wentylacji. Dofinansowanie z programu Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021–2027 wyniosło 3 mln zł.
Opiekę nad zabytkiem sprawuje Muzeum Mazowieckie w Płocku. Dom modlitwy jest oddziałem Skansenu Osadnictwa Nadwiślańskiego w Wiączeminie Polskim i ma być częścią powstającego Szlaku Osadnictwa Olenderskiego.
Wystawa „Menonici na Mazowszu”
W środku pokazano wystawę „Menonici na Mazowszu” autorstwa Wojciecha Marchlewskiego i Magdaleny Licy-Kaczan. Opowiada o historii ruchu religijnego menonitów, którego początki sięgają reformacji, oraz o ich osadnictwie na terenach zalewowych Wisły od drugiej połowy XVIII w. Menonici mieszkali w Wymyślu do 1948 r., kiedy zostali wysiedleni najpierw do Niemiec, a potem do Kanady.
Na wystawie są pamiątki przekazane muzeum przez menonitkę z Wymyśla Friedę Claassen z domu Prochnau, m.in. śpiewniki oraz wiklinowa walizka, z którą opuściła Polskę 18 listopada 1948 r.
– To dla nas wyjątkowo ważny moment. Udało się uratować cenny zabytek, przywrócić mu dawny blask i nadać nowe życie – mówi Leonard Sobieraj, dyrektor Muzeum Mazowieckiego w Płocku.
